هر كسى نمىرود ، اين آيات براى جواب تبليغات آنها نازل شد . مجمع : از عطا نقل است : تنى چند از مسيحيهاى نجران و روم و حبشه در زمان عيسى پيغمبرى حضرت محمّد ( ص ) را قبول كردند اين آيات براى توصيف آنها است . ترجمه : 113 نه برابرند همه ى كتابخوانان يهودى و مسيحى چه دسته اى از آنان مردمى پايدارند بر حقّ و عدالت و آيات خدا بشب خوانند و سجده كنند و به خدا گرويده‌اند . 114 و رستاخيز باور دارند و فرمان به كار نيك دهند و جلوگير از زشتى مىشوند و شتاب به نيكوكارى كنند و هر كس چنين كند بشمار درستكاران بود . 115 [ چه شما آدميان ] آنچه خوبى كنيد ناسپاسى نبينيد . كه خداوند داناى پرهيزگاران بود . سخن مفسّرين : « أُمَّةٌ قائِمَةٌ » 113 طبرى : عبد اللَّه مسعود گفته است : يعنى اهل كتاب كه يهود و مسيحيها هستند با مسلمين مساوى نيستند ، ولى بهتر اين معنى است : دو دسته ى مؤمن و كافر اهل كتاب در خوبى و بدى مساوى نيستند ، قتاده و ابن جريج و ابن عبّاس گفته‌اند : قائمة ، يعنى ثابت بر حقّ ، مجاهد گفته است : يعنى عادل ، ربيع گفته است : يعنى مواظب كتاب خدا و احكام و حدود آن . ابو الفتوح : يعنى آنان كه در شب به پا خيزند براى نماز ، و در خبر هست كه پيغمبر ( ص ) بعلىّ ( ع ) فرمود : عليك بصلاة اللَّيل عليك بصلاة اللَّيل يعنى مواظب نماز شب باش و آن را ترك مكن و اين جمله را دو مرتبه مكرّر كرد ، و باز فرمود : هر كه بشب نماز بسيار بكند بروز رويش سفيد باشد . « يَتْلُونَ آياتِ اللَّه آناءَ اللَّيْلِ » 113 طبرى : يعنى از كتاب خدا مواعظ و عبرت و پند مىخوانند و مقصود از آناء اللَّيل ساعتهاى شب است چنان كه ربيع و عبد اللَّه بن كثير و قتاده گفته‌اند : سدّى گفته است : يعنى وسط شب ، عبد اللَّه مسعود گفت يعنى عتمة « 1 » كه هنگام تاريكى شب است و تمام شدن سفيدى روز ، چون فقط مسلمين در اين وقت نماز مىخوانند و يهود و نصارى آن وقت نماز نمىخوانند ، و هم عبد اللَّه -

--> ( 1 ) عتمة ، بفتح عين و تاء و ميم ( المنجد )